SUT Kontrol Nedir, Nasıl Yapılır? Eczacı Rehberi

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir, işlem öncesi yürürlükteki SUT'u ve SGK duyurularını kontrol edin. (Güncelleme: Haziran 2026)

Sağlık Uygulama Tebliği (SUT), Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından finanse edilen sağlık hizmetlerinin, ilaçların ve tıbbi malzemelerin geri ödeme usul ve esaslarını belirleyen temel mevzuat metnidir. Eczacılık pratiğinde SUT kontrol nedir sorusunun yanıtı; kuruma fatura edilecek her kalemin devlet tarafından ödenme garantisi altında olup olmadığını teyit etme işlemidir.

SUT Uygunluk Kontrolünün Kapsamı

Kapsamlı bir SUT kontrolü şu parametreleri doğrulamayı gerektirir:

• Rapor–reçete doz uyumu: Raporda onaylanan günlük kullanım miktarının reçete edilen dozla örtüşmesi gerekir.
• Hekim branş yetkisi: İlacı yazan hekimin uzmanlığının, SUT'un ilgili maddesinde o ilaç için tanımlanan branşlar arasında olması şarttır.
• Rapor süresi ve geçerlilik: Raporun yasal geçerlilik süresinin (ilaca göre değişir; örneğin bazı ilaçlarda 1 yıl, bazılarında 2 yıl) dolmadığı denetlenmelidir.
• Endikasyon ve ICD-10 uyumu: Reçetedeki teşhis kodunun, ilacın SUT'taki geri ödeme endikasyonlarıyla eşleşmesi gerekir.
• SUT ek listeleri (EK-4/A, EK-4/D, EK-4/F): İlacın geri ödeme listesindeki statüsü, katılım payı muafiyeti ve özel şartları doğrulanmalıdır.

Adım Adım Manuel SUT Kontrolü

1. Reçetedeki ilacın etken maddesi ve dozu belirlenir.
2. Yürürlükteki SUT metni açılarak ilgili etken maddenin geçtiği özel tedavi esasları maddesi bulunur.
3. Etken maddeye ait uzmanlık dalı kısıtları ve laboratuvar/parametre şartları (kan değerleri, T-skoru vb.) okunur.
4. Hastanın raporundaki hekim branşı ve laboratuvar sonuçları bu şartlarla karşılaştırılır.
5. Uyumsuzluk yoksa eşdeğer grubu ve ambalaj boyutu kontrol edilerek sisteme giriş tamamlanır.

Manuel Kontrol mü, Yapay Zeka mı?

Manuel SUT kontrolü; binlerce etken madde etrafında örülen teşhis, yaş, cinsiyet, süre ve kombinasyon kurallarını insan dikkatine dayalı denetlemek demektir. SUT'un sürekli güncellenen yapısı, manuel takipte gözden kaçırma olasılığını artırır. Yapay zeka destekli SUT kontrol sistemleri, tüm bu adımları arka planda saniyeler içinde tamamlayarak hata olasılığını en aza indirir.

Sıkça Sorulan Sorular

SUT kontrol tam olarak neyi kontrol eder? Rapor–reçete doz uyumunu, hekim branş yetkisini, rapor süresi/geçerliliğini, ICD-10/endikasyon uyumunu ve ilacın EK listelerindeki ödeme koşullarını kontrol eder.

SUT ile SGK kesintisi arasındaki ilişki nedir? Bir reçete SUT kurallarına uymuyorsa kuruma fatura edildiğinde kesinti yapılır. SUT kontrolü, bu kesintiyi reçete kuruma gitmeden önce engellemeyi amaçlar.

EK-4/A, EK-4/D, EK-4/F nedir? SUT'un geri ödeme ile ilgili ek listeleridir; ilacın ödeme listesindeki yeri, katılım payı muafiyeti ve özel ödeme şartları bu eklerde tanımlanır.

SUT kontrolü manuel yapılabilir mi? Yapılabilir; ancak güncel SUT metnini her ilaç için tek tek taramak zaman alır ve hata riski taşır. Yoğun eczanelerde yazılım desteği önerilir.

SUT ne sıklıkla değişir? SUT, Resmi Gazete'de yayımlanan tebliğlerle yıl içinde birden çok kez güncellenebilir; bu nedenle güncel metni takip etmek önemlidir.

İlgili rehberler: Rapor kontrol programı nedir? · Reçete kontrolü nasıl yapılır? · SUT 2026 değişiklikleri